Wat doe je als het programma vastloopt?

Even opnieuw opstarten

‘Er is een fout opgetreden’, vertelt mijn laptop, wat mij betreft out of the blue. Dat was toevallig ook net mijn indruk, want mijn anders zo trouwe apparaat reageert nergens meer op. Afgezien van deze open-deurmelding krijg ik niet bijster veel oplossingen voorgeschoteld, dus ik zie mij genoodzaakt de boel opnieuw op te starten. In de minuut vrije denktijd die mijn zwarte scherm mij zo biedt, realiseer ik me dat we met het fantastische niveau dat onze technologie inmiddels heeft, niet zo gek vaak meer in de gelegenheid zijn om even opnieuw op te starten of zelfs maar te constateren dat we vastlopen. Het zet me aan het denken …

Want als je de perikelen in onze online leefwereld van de afgelopen tijd bekijkt, dan mag je toch constateren dat ons programma vast dreigt te lopen. Ondoorzichtig data mis-/gebruik, penibele privacy-issues en publieke sectoren in de greep van commerciële krachten. En als kind van onze tijd zijn we collectief kind van de rekening. Als getemde gebruikers wachten we mak de onherroepelijke error af. Vergetend dat we zelf achter de knoppen zitten.

Vandaag besteld, morgen verder van huis

Het venijn zit ‘m in onze enorme voorkeur voor gemak. Dat zal vast een evolutionaire logica hebben, maar als er een te grote disbalans ontstaat, krijg je problemen die eigenlijk ondenkbaar zouden moeten zijn. In onze fysieke leefwereld zijn we inmiddels helemaal vertrouwd met ‘welvaartsziekten’, maar als ik alleen al over dat ene woord nadenk, schiet mijn brein spontaan in error. Hoe kan het dat je eigen streven welvaart te creëren tot ziekte leidt?

De afgelopen twee jaar is ons werk, onderwijs en leven massaal online gegaan. Dat moest snel en makkelijk gaan. Helemaal navolgbaar gezien de context van die tijd. Maar de googles en microsofts van deze wereld zijn te diep in onze virtuele haarvaten doorgedrongen en ergens weten we allemaal heus wel dat dat niet gezond is. Maar ja, het is zó lekker makkelijk… Uit ons dagelijks leven weten we echter maar al te goed waar overconsumptie toe kan leiden. En dan kunnen we ’t wel welvaartsziekten noemen, maar de bestrijding ervan blijft, vaak levenslang, keihard werken. Dus op de wat langere termijn bezien is lekker makkelijk misschien nog niet zo simpel.

Slimme oplossing

Gelukkig hebben we voor onze virtuele leefwereld een mogelijkheid die ons in het fysieke leven ontbreekt: als we vastlopen, kunnen we altijd gewoon even opnieuw opstarten. Desnoods een paar minuten de stekker eruit. In de extra denktijd die de zwarte schermen zo geven kunnen we dan in alle rust bepalen wat we belangrijk vinden en welke keuzes we willen maken. Ik pleit daarbij voor enige systeemherstelwerkzaamheden. Of zelfs een heel ecosysteemherstel. Met een vleugje digidealisme. En misschien nog wel meer van dat soort (on)gein 😊. En dat mag in theorie een simpele oplossing heten, ik realiseer me terdege dat het in de praktijk ongeveer net zo simpel is als met honger boodschappen doen en dan met uitsluitend groentes in je tas naar buiten lopen. Ook in het virtuele leven is gezonde keuzes maken blijkbaar lastig. Maar ook hier kun je goede gewoontes vormen, elkaar motiveren of geïnspireerd door kleine stapjes steeds verder komen.

Helpdesk

Wil je wel mediabewuster leven, maar weet je niet goed hoe? Vraag je je af of het überhaupt wel mogelijk is om als school of bedrijf een onafhankelijkere ICT-structuur neer te zetten? Ik werp me met alle plezier op als helpdesk. Kijk voor meer informatie over mijn (incompany)trainingen rond op deze website of laat me weten waar ik je mee kan helpen.